Wielkanoc

Wielkanoc jest najstarszym i najważniejszym świętem chrześcijańskim, upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Jest świętem ruchomym, obchodzi się je w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca (między 21 marca a 25 kwietnia). Poprzedzający ją tydzień, w czasie którego Kościół i wierni wspominają najważniejsze dla wiary chrześcijańskiej wydarzenia, nazywany jest Wielkim Tygodniem. Święta Wielkanocne w Polsce są niezwykle barwne, towarzyszy im radość po niegdyś ściśle przestrzeganym poście, wiele religijnych i ludowych obrzędów.

www.wielkanoc.org.pl
www.wielkanoc.waw.pl
www.asksa.republika.pl/wielkanoc.htm
                                   
Świąteczne porządki
Jedną z form przygotowań do Wielkanocy jest robienie porządków. I to nie tylko po to, żeby mieszkanie lśniło czystością. Świąteczne porządki  należą  do tradycji, symbolizują bowiem usuwanie śladów zimy, a jednocześnie zła i chorób z naszych domów i oczekiwanie na wiosnę. 

Wielkanocna Palma
Wielki Tydzień zaczyna się Niedzielą Palmową. W kościołach święci się palemki – rózgi wierzbowe, gałązki bukszpanu, malin, porzeczek, ozdobione kwiatkami, mchem, ziołami, kolorowymi piórkami. Symboliczne uderzenie domowników palemką zapewnia im szczęście przez cały rok. Palmy zatknięte za obraz lub włożone do wazonów chronią dom przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów.

Święconka
Wielka Sobota jest dniem radosnego oczekiwania. Tego dnia przygotowuje się święconkę, ozdobny koszyczek z jedzeniem, który święcimy w kościele. Nie może w nim zabraknąć jajek, które są symbolem  narodzenia i nowego życia, baranka z cukru symbolizującego umęczonego Chrystusa, chleba, soli, wędliny, chrzanu, świątecznego ciasta. Święconkę spożywa się następnego dnia po rezurekcji.

Śniadanie wielkanocne
W Wielką Niedzielę po rezurekcji rodzina zasiada do świątecznego śniadania. Uroczysty stół przykryty jest białym obrusem, udekorowany pisankami, kurczaczkami, baziami czy świeżymi kwiatami, które wprowadzają wiosenny nastrój. Na „honorowym” miejscu stoi koszyczek ze święconką. Śniadanie wielkanocne rozpoczyna się od dzielenia się poświęconym jajkiem, co podobne jest w swej formie i symbolice do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem. Tego uroczystego poranka najpierw spożywa się pokarmy, które zostały poświęcone poprzedniego dnia. Na stole nie może zabraknąć tradycyjnego żuru, mięs, wędlin, pasztetów, faszerowanych jajek, a na deser drożdżowej babki i mazurków. Dzieci uwielbiają  czekoladowe zajączki, kurczaczki i baranki.

Pisanki
Jaja, królujące na wielkanocnym stole, są symbolem życia i odrodzenia. Pięknie zdobione od wieków dekorują polskie stoły podczas świąt wielkanocnych.  Wprawdzie przez lata sposoby barwienia i dekorowania jaj zmieniły się, ale tradycja pozostała.  W czasie świąt pisankami obdarowuje się rodzinę i przyjaciół, co ma im zapewnić zdrowie, siłę oraz powodzenie w sprawach sercowych.

Lany Poniedziałek
Lany Poniedziałek, Śmigus-dyngus przypada w drugi dzień świąt, zwanym Poniedziałkiem Wielkanocnym. To zabawa, która polega na polewaniu wodą bliskich, a nawet nieznajomych osób. Tradycja ta nawiązuje do dawnych praktyk pogańskich, łączących się z symbolicznym budzeniem się przyrody do życia, wiosennym oczyszczaniem z brudu i chorób. Zmoczone tego dnia panny miały większe szanse na zamążpójście.
Do dziś zwyczaj kropienia wodą święconą pól w poniedziałkowy ranek przez gospodarzy jest spotykany we wsiach na południu Polski. Wciąż żywe jest również robienie psikusów sąsiadom, takie jak zamienianie bram, umieszczanie na dachach narzędzi rolniczych, chowanie wiader na wodę.
       
Potrawy wielkanocne
Polska tradycja związana z potrawami wielkanocnymi jest bardzo bogata. Do dań, które muszą znaleźć się na świątecznym stole należą: żurek, barszcz biały, kiełbasa, pasztet, pieczenie, sałatki, jajka, mazurki, baby, serniki.

www.potrawy.wielkanocne.pl