Odrębny i popularny na świecie gatunek stanowiła w tym okresie "polska szkoła reportażu". Reprezentuje ją, tłumaczona na wiele języków, twórczość prozatorska Jerzego Andrzejewskiego, Jarosława Iwaszkiewicza, Tadeusza Konwickiego, Andrzeja Szczypiorskiego, Marka Hłaski. Także - w osobnej własnej poetyce filozoficznej "science-fiction" - twórczość Stanisława Lema, zapewne najważniejszego dziś, w skali światowej, pisarza tego gatunku.
Jarosław Iwaszkiewicz, Warkocz jesieni, autograf 1956 , zbiory prywatne
Jerzy Andrzejewski, „Popiół i diament”, ekranizacja powieści w reż. Andrzeja Wajdy, 1958)
Tadeusz Konwicki, Wiatr i pył, Czytelnik, 2008 ; dotychczas niepublikowane wspomnienia, opowiadania, reportaże, scenariusze i inne formy literackie z lat 1946-2008
Tadeusz Szczypiorski, Początek, drugoobiegowe wydanie, Przedświt 1986
Marek Hłasko, Piękni dwudziestoletni, 1956
Marek Hłasko, Pierwszy krok w chmurach, Czytelnik 1957, zbiory prywatne
Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Iskry 1957, zbiory prywatne
