Polska szkoła poezji
Mianem "polska szkoła poezji", utworzonym zresztą poza Polską, zwykło się określać twórczość grona wybitnych poetów współczesnych. Nie jest to jednak typowy termin literacki i nie odnosi się do "grupy poetyckiej" czy "kierunku". Co więcej, skupiając się na biografii i dokonaniach wymienianych przy tej okazji postaci, zauważa się głównie różnice, a nie podobieństwa.
Czesław Miłosz (1911-2004) - świadek wieku XX, zaznał goryczy losu emigranta i został uhonorowany wieloma nagrodami, które zwieńczyła nagroda Nobla w 1980 r.; sukcesy odnosił też jako eseista, powieściopisarz, tłumacz; w utworach poetyckich, różnorodnych gatunkowo, o niezwykle rozległej tematyce, osiągał "genialną prostotę".
Czesław Miłosz, Tak mało - przeczytaj >>>
Czesław Miłosz, Tak mało, autograf - zbiory prywatne
Wisława Szymborska (1923) - poezja dawkowana skromnie, jak najcenniejsze lekarstwo, zawsze zaskakująca - jak sławetny powtórzony ukłon podczas ceremonii wręczania nagrody Nobla w 1996 r., biorący w ironiczny nawias naukowo brzmiące uzasadnienie przyznania tej nagrody: "za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości".
Wisława Szymborska, Kot w pustym mieszkaniu - przeczytaj >>>
Wisława Szymborska, „Tutaj/Here” 2009, dwujęzyczne wydanie wierszy Wisławy Szymborskiej, tłum. ang. Clare Cavanagh
"Tutaj" - wyd. polskie, Znak 2009 znalazło się wśród książek nominowanych do nagrody Nike 2010
Wisława Szymborska, zbiór „Koniec i poczatek”, Poznań 1996, rękopis wiersza "Niektorzy lubią poezję"
Tadeusz Różewicz (1921) - przedstawiciel "pokolenia wojennego", odbudowujący świat wartości i kwestionujący je na nowo; z jego poetyki wywiedziono nazwę nowatorskiego systemu poetyckiego (tzw. czwarty lub różewiczowski system); dramaturg ("Kartoteka", "Spaghetti i miecz") rozbijający teatr i wszelkie jego utarte konwencje; prozaik.
Tadeusz Różewicz, "Kto jest poetą" - przeczytaj >>>
Tadeusz Różewicz, „Kup kota w worku”, książka roku 2008
Zbigniew Herbert (1924-1998) - Sokrates poezji, z każdej sytuacji - zaczerpniętej z codzienności czy z mitologii - wydobywający refleksję etyczną; eseista i dramaturg; Pan Cogito, niepozorny bohater jego wierszy, stał się postacią archetypiczną, może jedyną wykreowaną w literaturze drugiej połowy XX w.
Zbigniew Herbert "Przesłanie Pana Cogito" - przeczytaj >>>
Zbigniew Herbert, Wybór poezji. Dramaty, Czytelnik 1973, zbiory prywatne
Julia Hartwig (1921) - poetka, tłumaczka, eseistka, autorka książek dla dzieci i monografii Apollinaire’a; postać i twórczość wymykająca się klasyfikacjom, w tomie Błyski (2002) osiągnęła autonomiczną formę notatnika poetyckiego.
I-sza wersja polska „To wróci”, wyd. Sic 2007
Julia Hartwig, "It Will Return, Poems", Translated by John Carpenter and Bogdana Carpenter,
Northwestern University Press 2010
Adam Zagajewski (1945) - od młodzieńczej kontestacji do czystego piękna, świadomy wybór osobnej, własnej drogi dokonany w najtrudniejszym momencie historycznym, gdy zdawało się, że Solidarność i samotność może być tytułem tomu esejów, a nie - jak się okazało - świadectwem podjętej decyzji, warunkującej życie i twórczość.
Adam Zagajewski, "List od czytelnika" - przeczytaj >>>
Adam Zagajewski, "Wiersze wybrane", wyd. A5 2010
Cóż łączy tak odmienne głosy poetyckie? Umiejętność mówienia o najistotniejszych: egzystencjalnych, etycznych, metafizycznych, religijnych doświadczeniach i wyborach człowieka, głębokość i mądrość refleksji, waga problematyki, rozmaitość i bogactwo środków artystycznych. I zapewne coś jeszcze: nie byłoby tak wyjątkowego zjawiska w liryce światowej bez "zaplecza", czyli wielu jeszcze, wcale nie gorszych - choć z różnych przyczyn mniej znanych poetów oraz poczucia, że kierowane do odbiorców słowa nie trafiają w pustkę, ale są oczekiwane i naprawdę potrzebne.
