Literatura, nauka i sztuka

Dzięki walce o utrzymanie ducha narodowego oraz hasłom pracy organicznej polska kultura intensywnie się rozwijała. W tym czasie tworzyli: pisarze - Bolesław Prus, Eliza Orzeszkowa, Stefan Żeromski, Adam Asnyk oraz malarze - Jan Matejko, Józef Chełmoński, Henryk Siemiradzki, Stanisław Wyspiański (także wybitny dramaturg). W 1905 roku Henryk Sienkiewicz otrzymał literacką Nagrodę Nobla.
Także nauka polska przeżywała rozkwit: Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski jako pierwsi skroplili tlen i azot 1886. W 1853 roku Ignacy Łukasiewicz opracował technikę destylacji ropy i skonstruował lampę naftową, a Ludwik Zamenhoff wydał podręcznik języka esperanto. Ukoronowaniem naukowej działalności Polaków były dwie nagrody Nobla, przyznane Marii Skłodowskiej-Curie za dokonania w dziedzinie fizyki (1903) i chemii (1911).