|
|
Krzysztof Penderecki (ur. 1933), polski kompozytor i dyrygent. Laureat m.in. 3 pierwszych nagród w Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich (1959) i wyróżnienia na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO (1961, "Tren ofiarom Hiroszimy"). W 1963 utworzył klasę kompozycji w krakowskiej PWSM (dzisiejszej Akademii Muzycznej), w latach 1972-1987 rektor. Wykładowca uczelni w Essen i Yale, w latach 1987-1990 dyrektor artystyczny Filharmonii w Krakowie, od 1988 I dyrygent orkiestry Norddeutscher Rundfunk w Hamburgu. W 2001 uhonorowany nagrodą Księcia Asturii, w 2003 nagrodą Polskiego Radia - Diamentową Batutą. Penderecki jest najpopularniejszym i najbardziej cenionym polskim kompozytorem za granicą. Po okresie poszukiwania nowych brzmień i barw muzycznych (m.in. poprzez używanie eksperymentalnych technik i środków np. w ramach brzmienia instrumentów smyczkowych, szerokie stosowanie klasterów, itp.), od II poł. lat 70. XX w. zwrócił się ku tradycji zbliżonej do muzyki późnoromantycznej. W 2005 roku Krzysztof Penderecki został odznaczony przez Prezydenta RP Orderem Orła Białego, a 25 lutego 2011 roku powołany został w skład Kapituły tego orderu.
Ważniejsze dzieła:
1958 Psalmy Dawida na chór, instrumenty strunowe i perkusję
1959 Emanacje na dwie orkiestry smyczkowe
1960 Tren ofiarom Hiroszimy na 52 instrumenty smyczkowe
1962 Fluorescencje na wielką orkiestrę symfoniczną
1965 Pasja według św. Łukasza na głosy solo, recytatora, cztery chóry i orkiestrę
1970 Kosmogonia na głosy solo, dwa chóry i orkiestrę
1971 Jutrznia na głosy solo, dwa chóry i orkiestrę
1974 Magnificat na bas solo, zespół wokalny, trzy chóry i orkiestrę
1977 Concerto per violino ed orchestra No. 1
1978 Raj utracony wg J. Miltona
1986 Czarna maska opera w jednym akcie
1980 Te Deum na głosy solowe, dwa chóry i orkiestrę
1980 II Symfonia "Wigilijna" na orkiestrę symfoniczną
1984 Polskie Requiem na głosy solowe, dwa chóry i orkiestrę
1991 Król Ubu opera buffo wg A. Jarry'ego
1992 V Symfonia "Korea" na orkiestrę symfoniczną
1996 Siedem bram Jerozolimy na solistów, recytatora, trzy chóry i orkiestrę
1998 Credo na głosy solowe, chór i orkiestrę
2000 Muzyka na flet prosty, marimbę i smyczki
2000-1901 Concerto Grosso per tre violoncelli ed orchestra
2001-2002 Concerto per pianoforte ed orchestra, «Resurection»
2002-2003 Adagio na wiolonczelę i orkiestrę
2003 Fanfarria Real na orkiestrę
2004 Concerto grosso no. 2 per 5 clarinetti ed orchestra
2004-2005 Symfonia nr 8 „Lieder der Vergänglichkeit” na sopran, mezzosopran, baryton, chór i orkiestrę symfoniczną
2005 Chaconne – in memoria Giovanni Paolo II z „Polskiego Requiem” na orkiestrę kameralną
2007 muzyka do filmu Katyń w rezyserii Andrzeja Wajdy
2008 Concerto per corno e orchestra "Winterreise"
Penderecki skomponował Lacrimosę dla Lecha Wałęsy i "Solidarności" i zadedykował pamięci poległych w grudniu 1970 roku. Utwór wykonano podczas odsłonięcia gdańskiego pomnika Trzech Krzyży 16 grudnia 1980 roku.
|
