Jerzy Grotowski

Jerzy Grotowski (1933-1999) - reżyser teatralny, reformator teatru, pedagog. Studia aktorskie skończył na PWST w Krakowie, reżyserskie w Moskwie, gdzie zetknął się z technikami aktorskimi i artystycznymi Stanisławskiego, Wachtangowa, Meyerholda i Tairowa. Jako reżyser debiutował w Teatrze Starym w Krakowie w 1957 roku „Krzesłami” Eugene’a Ionesco. W 1959 roku objął kierownictwo artystyczne „Teatru Laboratorium 13 Rzędów” w Opolu, razem z Flaszenem czyniąc teatr awangardowym ośrodkiem artystycznym. Po likwidacji teatru w Opolu Jerzy Grotowski wraz z zespołem przeniósł się do Wrocławia. „Teatr Laboratorium 13 Rzędów” był także prężnie działającą placówką badawczą, a sam Grotowski nazwał go Instytutem Badania Metody Aktorskiej. Na przełomie lat 60. i 70. porzucił realizację przedstawień na rzecz „teatru uczestnictwa”, w którym nie istnieje podział na widzów i aktorów ani tradycyjna przestrzeń teatralna. Wyjechał z Polski w stanie wojennym i tworzył w Stanach Zjednoczonych oraz we Włoszech, gdzie zmarł. Jego osoba i jego twórczość spotkały się z ogólnoświatowym uznaniem. Został profesorem College de France, gdzie specjalnie dla niego utworzono katedrę Antropologii Teatru; został także mianowany profesorem Ecole Supérieure d'Art Dramatique w Marsylii. W Stanach Zjednoczonych utworzono Instytutu Badań i Studiów nad Dziełem, którego główne zadanie polegało na upowszechnianiu w USA artystycznych odkryć i idei Grotowskiego. On sam był uhonorowany doktoratami honoris causa Uniwersytetu w Pittsburgu, Uniwersytetu w Chicago, Uniwersytetu Wrocławskiego. Grotowski był także laureatem Nagrody Państwowej I stopnia. Dziesiątą rocznicę śmierci, rok 2009, UNESCO ustanowiło rokiem Jerzego Grotowskiego.