Posłem może zostać każdy polski obywatel, który cieszy się pełnią praw publicznych i w dniu przeprowadzania wyborów parlamentarnych ma ukończone 21 lat. Aby zostać senatorem trzeba ukończyć 30 lat.
Posłowie reprezentują okręgi wyborcze, w których uzyskali mandaty poselskie. Granice okręgów wyborczych pokrywają się na ogół z granicami powiatu lub kilku powiatów. W przypadku dużych aglomeracji miejskich okręgi wyborcze obejmują mniejsze niż powiat jednostki administracyjne (gminy, dzielnice).
Podczas głosowania w parlamencie ani posłowie, ani senatorowie nie są związani jakimikolwiek instrukcjami swoich wyborców, lecz mają konstytucyjny obowiązek kierować się dobrem całej Rzeczpospolitej.
Polski system polityczny oparty jest na systemie partyjnym. Dlatego też zarówno w wyborach parlamentarnych, jak i samorządowych (a także prezydenckich) większe szanse mają ci kandydaci, których popiera licząca się partia polityczna. Posłowie z tego samego ugrupowania politycznego tworzą w Sejmie i Senacie swoje kluby parlamentarne. To właśnie w klubach parlamentarnych powstają na ogół projekty ustaw i nowelizacji, gdyż tylko duże grupy posłów są w stanie wprowadzić nowe rozwiązania legislacyjne pod obrady Sejmu.
Posłowie biorą udział w posiedzeniach Sejmu, mają prawo do zadawania pytań i interpelacji poselskich członkom Rady Ministrów. Parlamentarzyści obradują w licznych komisjach (stałych lub specjalnych), powołanych do rozpatrywania różnego rodzaju spraw z zakresu administrowania państwem i życia publicznego. W Sejmie - w komisjach sejmowych, w Senacie - w komisjach senackich.
W Sejmie RP funkcjonują następujące stałe komisje:
-
Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych (ASW)
-
Komisja do Spraw Kontroli Państwowej (KOP)
-
Komisja do Spraw Służb Specjalnych (KSS)
-
Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży (ENM)
-
Komisja Etyki Poselskiej (EPS)
-
Komisja do Spraw Unii Europejskiej (SUE)
-
Komisja Finansów Publicznych (FPB)
-
Komisja Gospodarki (GOS)
-
Komisja Infrastruktury (INF)
-
Komisja Kultury Fizycznej i Sportu (KFS)
-
Komisja Kultury i Środków Przekazu (KSP)
-
Komisja Łączności z Polakami za Granicą (LPG)
-
Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych (MNE)
-
Komisja Obrony Narodowej (OBN)
-
Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (OSZ)
-
Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej (ODK)
-
Komisja Polityki Społecznej i Rodziny (PSR)
-
Komisja Regulaminowa i Spraw Poselskich (RSP)
-
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi (RRW)
-
Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej (STR)
-
Komisja Skarbu Państwa (SUP)
-
Komisja Spraw Zagranicznych (SZA)
-
Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka (SPC)
-
Komisja Ustawodawcza (UST)
-
Komisja Zdrowia (ZDR)
W komisjach dyskutuje się też projekty nowych rozstrzygnięć legislacyjnych (głosowanie nad projektem ustaw w komisjach sejmowych to niezbędny etap procesu legislacyjnego, którego ukoronowaniem jest uchwalenia nowego prawa, obowiązującego wszystkich obywateli Rzeczpospolitej).
W Sejmie i Senacie obecnej kadencji, wybranym na lata 2007-2011 funkcjonują następujące kluby parlamentarne i poselskie:
-
klub Platformy Obywatelskiej (PO)
-
klub Prawa i Sprawiedliwości (PiS)
-
klub Lewicy (Sojusz Lewicy Demokratycznej - SLD)
-
klub Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL)
Prace parlamentu koordynują nastepujące organy:
-
Marszałkowie Sejmu i Senatu
-
Prezydium Sejmu i Senatu (Marszałkowie i Wicemarszałkowie)
-
Konwent Seniorów (Marszałkowie, Wicemarszałkowie i przewodniczący klubów parlamentarnych)
-
komisje sejmowe i senackie.
