Warszawa, Muzeum Narodowe, 3 lutego - 17 kwietnia 2011

WIELKI POLSKI DESIGN – TAK, ISTNIEJE!
Do 17 kwietnia w Muzeum Narodowym w Warszawie potrwa wystawa „Chcemy być nowocześni – polski design 1955-1968”, którą powinien obejrzeć każdy odwiedzający Warszawę.

W wielkim muzeum, na niewielkiej przestrzeni, zgromadzono 154 przedmioty, włącznie z plakatami artystów tworzących tzw. Polską Szkołę Plakatu (cudowny „Pociąg” Wojciecha Zamecznika, czy „Nóż w wodzie” Jana Lenicy); pośród eksponatów prawdziwe ikony polskiego designu: krzesła „Muszelki” Teresy Kruszewskiej z 1956 roku, fotele z włókna szklanego i żywicy epoksydowej Romana Modzelewskiego z roku 1958 (projekt ten zainteresował samego Le Corbusier’a, który chciał kupić patent i produkować fotele pod własnym nazwiskiem; do współpracy jednak nie doszło) i wiele innych, wspaniale zaprojektowanych mebli, tkanin, ceramiki i szkła.

To, co uderza w tych przedmiotach, to ich nowoczesność i „światowość”. Na cisnące się na usta pytanie, dlaczego więc nie zrobiły wielkiej światowej kariery, nie ma prostej odpowiedzi. Po części winna była sytuacja polityczna - byliśmy krajem zza „żelaznej kurtyny”, odciętym od wymiany myśli artystycznej z Zachodem. Często też podawanym powodem jest zapóźnienie materiałowe – wprawdzie na Zachodzie moda na formy organiczne nadal trwała, ale weszła w erę nowych materiałów: włókna szklanego, żywic, tworzyw sztucznych, u nas praktycznie niedostępnych. W Polsce większość artystów tworzyła swoje projekty ze sklejki, jako materiału łatwo dostępnego.

Sporo jest na wystawie tkanin: tkaniny-grafiki, jak makata „Głowa” Agnieszki Ruszczyńskiej-Szafrańskiej czy chustka z kobiecą głową Alicji Wyszogrodzkiej, cudowne „dziecięce” wzory jak „ZOO” Danuty Paprowicz-Michnio (proszę przyjrzeć się konturom zwierzątek – większość powstała od jednego pociągnięcia ręki). Albo wesołe wzory i kolory tkaniny „Hotel Mewa” – projektu specjalnie zrobionego dla hotelu, i to w roku 1960! I znowu wiele wzorów sprzed pół wieku, które przypominają współczesne tkaniny.

Swoistym znakiem tamtych czasów jest duża ilość projektowanych… popielniczek. Najzabawniejsze jest zderzenie wdzięcznych ceramicznych naczynek projektu Zofii Przybyszewskiej (formy przywodzą na myśl produkowane przez fińską Iitalę, organiczne formy Alvara Aalto) z ich opisem: „komplet brydżowy: pojemnik na papierosy i popielniczki”. Współczesnemu widzowi kojarzą się, na szczęście, raczej z naczyniami na paluszki i orzeszki.

Warto zwrócić uwagę na wielkiej urody meble Mariana Sigmunda, stojące w aranżacji niby-pokoju: kanapa i dwa fotele, tapicerowane ciemnoniebieską tkaniną podkreślającą doskonałość drewnianego stelażu. Wydaje się, że wdrożone do produkcji, i teraz znalazłyby nabywców.

Podobnie rzecz się ma z wazonikiem „Żagielek”, autorstwa Lubomira Tomaszewskiego. Powiększony do gargantuicznych rozmiarów na plakacie wystawy, w rzeczywistości maleńki i zwiewny, byłby świetną pamiątką z wystawy.

Co do pamiątek, to są one odwieczną piętą achillesową polskich muzeów. Nie inaczej jest w tym wypadku. Płócienna torba, albo kubek z porcelitu ze zgrafizowanymi obiektami z wystawy to jednak trochę za mało, polecenia godny jest za to katalog wystawy. Choć nie jest tani (39PLN),zawiera ciekawy rys wydarzeń, które zaowocowały świetnym, polskim designem i fotografie wspaniałych przedmiotów, których w innej formie nie możemy mieć.

(mś)

Otwarcie: 3 lutego 2011, godz. 18:00.
Wystawa czynna do 17 kwietnia 2011.
Muzeum Narodowe w Warszawie
Aleje Jerozolimskie 3, 00-495 Warszawa
Dyrektor: dr Agnieszka Morawińska
tel. (+48 22) 621 10 31, 629 30 93
fax (+48 22) 622 85 59
www.mnw.art.pl

Galeria: http://www.tokfm.pl/Tokfm/5,103089,9065505,Design_z_PRL__ZDJECIA_.html?i=25

Polski design IWP: http://www.iwp.com.pl/design_w_polsce_prezentacja_multimedialna