Boże Narodzenie zajmuje w polskiej tradycji miejsce szczególne.
Jest najpiękniejszym i najbardziej rodzinnym świętem w roku, z którym wiąże się najwięcej obrzędów i wierzeń. Towarzyszą mu magiczna atmosfera, niezapomniane emocje, tradycja, kultywowana z pietyzmem od pokoleń. W prawie każdym polskim domu w tym wyjątkowym czasie nie może zabraknąć choinki, opłatka, kolęd, prezentów.
www.polishcenter.org/Christmas/TRADYCJE.htm
http://www.polishamericancenter.org/Polish_Christmas_Customs.htm - eng
Choinka
Dużą rolę w tworzeniu świątecznej atmosfery ma uroczyście przystrojony dom, w którym króluje choinka. W Polsce zwyczaj stawiania choinki dotarł z Niemiec w XVIII wieku. Wcześniej zawieszano u pułapu wierzchołek jodły, sosny czy świerku. Stawiano w kącie snopek zboża.
Drzewko ma chronić dom i jego mieszkańców od złych mocy. A gwiazda, zawieszana często na jej szczycie symbolizuje Gwiazdę Betlejemską.
Ustrojona w ozdoby i świecidełka choinka zwykle cieszy oczy do Trzech Króli.
www.polishcenter.org/Christmas/TRADYCJE.htm#CHOINKA
Wigilia
24 grudnia tuż po zapadnięciu zmierzchu, dzieci pilnie wypatrują pierwszej gwiazdy na niebie. To znak, że można już zaczynać uroczystą wieczerzę wigilijną. Najważniejszym momentem kolacji wigilijnej jest przełamywanie się opłatkiem i składanie sobie życzeń. To znak pojednania, miłości, przyjaźni i pokoju, a przede wszystkim wybaczania.
Dopiero po przełamaniu się opłatkiem można zasiąść do uroczyście nakrytego stołu. Zwykle pod białym obrusem gospodyni domu umieszcza źdźbła siana, które wyciągają uczestnicy kolacji. Źdźbło długie i proste wróży dobry rok bez kłopotów i komplikacji.
Na stole powinno znajdować się 12 postnych potraw, symbolizujących 12 miesięcy lub 12 apostołów. Każdego dania należy choćby skosztować.
Na stole stawia się dodatkowe nakrycie dla zbłąkanego wędrowca czy niespodziewanego gościa, który w tak szczególnym dniu nie powinien być sam. Pusty talerz to również wyraz pamięci o bliskich, którzy odeszli.
www.wigilia.pl
www.polishcenter.org/Christmas/TRADYCJE.htm#WIGILIA
http://www.polishamericancenter.org/Wigilia.htm - eng
Potrawy wigilijne
Każdy region w Polsce preferuje własne dania wigilijne, jednak w każdym domu w czasie tej jedynej kolacji w roku dominują grzyby, kapusta, mak, bakalie, suszone owoce. Na polskim stole nie może zabraknąć czerwonego lub grzybowego barszczu z uszkami z nadzieniem grzybowym, pierogów z kapustą i grzybami, przyrządzanych na wiele sposobów śledzi, ryb, sałatek. Tradycyjnym przysmakiem jest karp smażony i w galarecie.
Świąteczne desery to makowce, miodowe pierniki, kruche ciasteczka z migdałami, orzechami i rodzynkami, a także kompot z suszonych jabłek, gruszek, śliwek.
Szczególne znaczenie przypisuje się kuti (pszenica z makiem i z miodem), która jest reliktem dawnych obrzędów ku czci zmarłych.
http://www.polstore.com/html/christmasrecipes.html - eng
http://www.polishculture.co.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=158&Itemid=28 - eng
http://www.polishworld.com/christmas/food.htm - eng
http://www.abcgospodyni.pl/potrawy_wigilijne.html
http://quchnia.24polska.pl/przepisy_kulinarne/potrawy_wi_teczne_25.html
Kolędy
Kolędy to tradycyjne pieśni sławiące narodziny Chrystusa. Najdawniejsze pochodzą z XV wieku. Przekazywano je z pokolenia na pokolenie. Najpopularniejsze, takie jak „Wśród nocnej ciszy”, „Lulajże Jezuniu”, „Bóg się rodzi” powstały na przełomie XVII i XVIII wieku i są śpiewane podczas wigilii i świąt do dziś.
Posłuchaj kolęd:
Bóg się rodzi >>> 
Dzisiaj w Betlejem >>>
www.polishcenter.org/Christmas/KOLEDY.htm
www.wigilia.pl/?Page=Koledy
http://www.polishworld.com/christmas/carols.htm - eng
| Bóg się rodzi Bóg się rodzi, moc truchleje: Pan niebiosów obnażony ! Ogień krzepnie, blask ciemnieje, Ma granice Nieskończony ? Wzgardzony, okryty chwałą, Śmiertelny król nad wiekami. A słowo ciałem się stało I mieszkało między nami. Cóż masz, niebo, nad ziemiany ? Bóg porzucił szczęście swoje, szedł między lud ukochany, Dzieląc z nim trudy i znoje. Niemało cierpiał, niemało, Żeśmy byli winni sami. A słowo ... W nędznej szopie urodzony, Żłób mu za kolebkę dano ! Cóż jest, czym był otoczony ? Bydło, pasterze i siano. Ubodzy, was to spotkało Witać Go przed bogaczami ! A słowo ... Podnieś rękę, Boże Dziecię, Błogosław ojczyznę miłą, W dobrych radach, w dobrym bycie Wspieraj jej siłę swą siłą, Dom nasz i majętność całą, I wszystkie wioski z miastami. A słowo ... |
Dzisiaj w Betlejem Dzisiaj w Betlejem wesoła nowina, że Panna czysta porodziła Syna. Chrystus się rodzi, nas oswobodzi. Anieli grają, Króle witają, Pasterze śpiewają, bydlęta klękają. Cuda, cuda ogłaszają. Maryja Panna Dzieciątko piastuje I Józef święty Ono pielęgnuje Chrystus się rodzi ... Choć w stajeneczce Panna Syna rodzi, Przecież on wkrótce ludzi oswobodzi. Chrystus się rodzi ... I Trzej Królowie od wschodu przybyli, I dary Panu kosztowne złożyli. Chrystus się rodzi ... Pójdźmy też i my przywitać Jezusa. Króla nad Królami, uwielbić Chrystusa. Chrystus się rodzi ... |
